Afgekeurd voor je rijbewijs na 70: wat zijn de meest voorkomende oorzaken en wat kun je doen

Je hebt net gehoord dat je rijbewijs niet verlengd wordt. De arts is kort geweest, het formulier zegt weinig, en je staat buiten zonder goed te begrijpen wat er net is beslist of wat je ermee kunt. Voor veel 70-plussers is dat het meest verwarrende moment: niet de keuring zelf, maar de stilte daarna. Wat waren precies de normen? Wat haalde je niet? En is dit echt het einde? In dit artikel zetten we de meest voorkomende afkeuringsoorzaken op een rij en leggen we uit welke stappen je nog kunt zetten.

Waarom je wordt afgekeurd: de vier meest voorkomende oorzaken

Het CBR hanteert vaste medische normen voor de rijgeschiktheidskeuring na je 70e. De keuringsarts toetst aan officiële eisen, niet aan een gevoel. Dit zijn de vier gronden die het vaakst tot afkeuring leiden:

• Gezichtsvermogen. Je binoculaire gezichtsscherpte moet minimaal 0,5 zijn (met correctie). Daarnaast gelden er eisen voor je gezichtsveld: minimaal 120 graden horizontaal. Val je daar net onder, dan word je direct afgekeurd, ook als je al decennia probleemloos rijdt.
• Reactiesnelheid en cognitie. Via gestandaardiseerde tests (zoals de UFOV-rijtest of Useful Field of View) wordt getoetst hoe snel je informatie verwerkt en op gevaren reageert. Lichte cognitieve achteruitgang haalt je hier al onderuit.
• Neurologische aandoeningen. Parkinson, een doorgemaakt CVA (beroerte), epilepsie of beginnende dementie leiden in veel gevallen tot afkeuring. Soms is er een wachttermijn van een jaar na een incident voordat je opnieuw kunt worden gekeurd.
• Medicijngebruik. Slaapmiddelen, antidepressiva, bepaalde bloeddrukpillen of pijnstillers kunnen de rijvaardigheid beïnvloeden. De keuringsarts bekijkt je medicatielijst en toetst of je middelen gebruikt die in combinatie of op zichzelf een risico vormen.

Stap 1: Vraag het officiële afkeuringsrapport op

Dit is de eerste en belangrijkste actie die je zet. Zonder het rapport weet je niet precies waarom je bent afgekeurd, en dan kun je niets ondernemen. Je hebt als betrokkene recht op inzage in je eigen medische dossier, inclusief het keuringsrapport van het CBR.

Vraag het schriftelijk op bij het CBR (via Mijn CBR of per brief) binnen de bezwaartermijn van zes weken na de uitspraak. Dit is vergelijkbaar met het proces bij het rijbewijs verlengen waar ook strikte termijnen gelden. Bewaar de datum van afkeuring goed, want die zes weken zijn een harde deadline voor alles wat volgt.

Stap 2: Begrijp of de grond hard of zacht is

Lees het rapport samen met je huisarts door. De sleutelvraag: gaat het om een harde of zachte afkeuringsgrond? Een harde grond is definitief of gebonden aan strikte wachttermijnen, zoals ernstige dementie of actieve epilepsie. Een zachte grond is behandelbaar of corrigeerbaar, zoals een brilrecept dat niet klopt, of medicatie die wisselbaar is.

Je huisarts kent je dossier en kan inschatten of er iets te doen is. Ga niet blind op het rapport af zonder medische vertaalslag.

Stap 3: Raadpleeg de juiste specialist

Afhankelijk van de afkeuringsgrond schakel je een andere specialist in. En dan bedoelen wij iemand die echt meedenkt, niet alleen registreert.

• Oogarts bij visuele gronden. Vraag expliciet: “Haal ik de CBR-norm met een andere brilsterkte of na een ingreep?” Laat een officieel gezichtsveldonderzoek doen en vraag een schriftelijke verklaring.
• Neuroloog of geriater bij cognitieve of neurologische gronden. Vraag of de diagnose klopt, of er behandelopties zijn en of een herkansing realistisch is. Soms is cognitieve teruggang tijdelijk (door een infectie, uitdroging of medicatie) en herstelbaar.
• Apotheker of internist bij medicatie. Vraag of er alternatieven zijn voor je medicijnen die minder rijvaardigheidsbeïnvloedend zijn. Dit is vaker mogelijk dan mensen denken.

Stap 4: Laat een second opinion uitvoeren

Je kunt een second opinion aanvragen bij een CBR-erkende, onafhankelijke keuringsarts. Dit is zinvol als je twijfelt aan de uitvoering van de keuring (was de apparatuur goed afgesteld, waren de instructies duidelijk?) of als je specialist aangeeft dat de uitkomst van de test niet overeenkomt met je werkelijke situatie.

Een second opinion kost doorgaans tussen de 150 en 300 euro en is niet vergoed door de zorgverzekering. Via de website van het CBR vind je erkende keuringsartsen in jouw regio. Plan dit in vóórdat de zes weken bezwaartermijn verlopen, want de uitkomst kan onderdeel zijn van je bezwaar.

Stap 5: Bezwaar maken of beroep instellen

Bent je het niet eens met de uitslag, dan kun je formeel bezwaar maken bij het CBR. Dat doe je schriftelijk binnen zes weken na de beslissing. Het CBR beoordeelt dan opnieuw, vaak mét de informatie van je specialist of second opinion.

Wordt het bezwaar ook afgewezen, dan kun je in beroep gaan bij de bestuursrechter. Dat is een zwaardere stap, met juridische kosten, maar wel mogelijk. De kans van slagen per grond:

• Visuele gronden: redelijk, zeker als er een meetfout aantoonbaar is of je bril niet klopte.
• Cognitieve gronden: moeilijker, tenzij een specialist aantoont dat de testuitkomst niet representatief was.
• Neurologische gronden: zeer beperkt bij harde diagnoses; bij wachttermijnen is geduld soms de betere strategie.
• Medicatiegronden: haalbaar als je medicatie inmiddels is aangepast en je een nieuwe keuring aanvraagt.

Stap 6: Als de afkeuring definitief is, wat dan?

Mobiliteit opgeven hoeft niet hetzelfde te zijn als vrijheid opgeven. Er zijn concrete regelingen waar veel mensen niet van weten:

• Regiotaxi. In de meeste provincies is er een collectief vraagafhankelijk vervoerssysteem. Je betaalt een gereduceerd tarief en wordt opgehaald aan huis. Vraag je gemeente naar de toegang in jouw regio.
• WMO-vervoer. Via de Wet maatschappelijke ondersteuning kun je bij je gemeente vervoersondersteuning aanvragen, afhankelijk van je situatie en inkomen.
• Rijhulp-apps. Apps als Uber of lokale varianten zoals Snappcar (voor rijdelen) zijn voor veel 70-plussers een praktische aanvulling, zeker in stedelijke gebieden.
• Buurtnetwerk. Steeds meer gemeenten hebben een vrijwilligersvervoersnetwerk, waarbij buren of vrijwilligers je voor kleine vergoeding vervoeren naar afspraken. Informeer bij de gemeente of je lokale welzijnsorganisatie.

Rode vlaggen: stel je keuring uit als dit speelt

Soms ga je naar de keuring terwijl er iets speelt wat je beter eerst had moeten aanpakken. Dat is zonde, want een afkeuring telt. Ga éérst naar de arts als:

• Je recent een nieuwe medicatie hebt gekregen en nog niet weet hoe je erop reageert.
• Je last hebt van duizeligheid, verwardheid of extreme vermoeidheid (dit kan een infectie of ontregeling zijn).
• Je bril of lenzen niet meer goed voelen maar je de opticien nog niet hebt bezocht.
• Je recent een lichte beroerte of TIA hebt gehad. De wachttermijn is wettelijk vastgelegd; rijden en keuren daarvoor heeft geen zin.

Wat de keuringsarts niet mag verzwijgen

Je hebt het recht om te weten op welke grond je bent afgekeurd, welke norm je niet haalde en welke mogelijkheden je hebt om opnieuw gekeurd te worden. De arts is verplicht dit te documenteren. Hij hoeft je niet te adviseren wat je daarna doet, maar het rapport moet concreet en leesbaar zijn. Voel je je niet goed geïnformeerd na de keuring: vraag om een mondeling toelichting vóórdat je de ruimte verlaat. Je hebt dat recht.

Een afkeuring na 70 is niet automatisch definitief. In veel gevallen kun je bezwaar maken, een second opinion aanvragen of alsnog met de juiste medische onderbouwing terugkomen. De eerste stap is altijd het opvragen van het keuringsrapport. Zonder dat document weet je niet precies waartegen je in verweer kunt gaan. Wij van fftanken.nl horen regelmatig dat mensen daar al op afhaken, simpelweg omdat ze niet weten dat ze daar recht op hebben. Vraag het op, bespreek het met je huisarts, en beslis daarna wat je doet.